Jaki jest czas na zwrot zakupionego towaru?
W Polsce nie obowiązuje jeden termin zwrotu dla każdego zakupu. 14 dni na odstąpienie od umowy przysługuje przede wszystkim konsumentom, którzy kupili towar na odległość, na przykład przez internet lub telefon, albo zawarli umowę poza lokalem przedsiębiorstwa. Nie oznacza to jednak, że każdy produkt można zwrócić w ciągu dwóch tygodni, niezależnie od miejsca zakupu i jego rodzaju.
Warto odróżnić trzy sytuacje: rezygnację z pełnowartościowego towaru kupionego zdalnie, dobrowolny zwrot w sklepie stacjonarnym oraz reklamację produktu wadliwego. Każda z nich podlega innym zasadom. Znajomość tej różnicy pomaga uniknąć nieporozumień i wybrać właściwy sposób kontaktu ze sprzedawcą.
Od kiedy liczy się 14 dni na odstąpienie od umowy?
Przy zakupie towaru na odległość termin na złożenie oświadczenia o odstąpieniu biegnie zasadniczo od dnia, w którym konsument otrzymał rzecz. Jeżeli zamówienie obejmuje kilka produktów dostarczanych osobno, znaczenie może mieć otrzymanie ostatniego z nich. W przypadku umowy o świadczenie usługi 14 dni liczy się od dnia jej zawarcia.
Oświadczenie trzeba przekazać sprzedawcy najpóźniej w ostatnim dniu terminu. Jeśli jego koniec przypada w dzień wolny od pracy, upływa następnego dnia roboczego. Dla bezpieczeństwa warto nie zostawiać wysyłki na ostatnią chwilę i zachować potwierdzenie nadania wiadomości lub formularza.
Przykładowo, osoba, która odebrała produkt 1 czerwca, ma co do zasady 14 dni na wysłanie oświadczenia o odstąpieniu. Dokładną datę końcową należy ustalić zgodnie z zasadami obliczania terminów, uwzględniając między innymi dzień odbioru i ewentualny dzień wolny. Po złożeniu oświadczenia zaczyna biec osobny termin na odesłanie produktu.
Jeżeli sprzedawca nie poinformował konsumenta o prawie odstąpienia, termin może wydłużyć się maksymalnie o 12 miesięcy. Gdy przedsiębiorca przekaże brakującą informację w tym czasie, konsument ma 14 dni na odstąpienie od umowy od dnia jej otrzymania.
Jak złożyć oświadczenie i odesłać produkt?
Odstąpienie od umowy oznacza rezygnację z zakupu bez podawania przyczyny. Należy jednoznacznie poinformować sprzedawcę o decyzji, na przykład wiadomością e-mail, listem lub formularzem udostępnionym przez sklep. Skorzystanie z gotowego formularza nie jest obowiązkowe, o ile przekazany komunikat jasno wskazuje, że konsument odstępuje od umowy.
Samo odesłanie paczki bez przekazania oświadczenia może nie wystarczyć. Warto zachować kopię wiadomości, potwierdzenie jej wysłania oraz dowód nadania zwracanego produktu. Pozwala to wykazać, że poszczególne czynności zostały wykonane w terminie.
Po złożeniu oświadczenia konsument ma kolejne 14 dni na odesłanie towaru. Termin jest zachowany, jeśli produkt zostanie wysłany przed jego upływem. Sprzedawca może też zobowiązać się do samodzielnego odbioru rzeczy. Są to dwa odrębne terminy: najpierw czas na poinformowanie o odstąpieniu, a potem czas na nadanie zwrotu.
Produkt można sprawdzić w zakresie potrzebnym do ustalenia jego charakteru, cech i działania, podobnie jak w sklepie stacjonarnym. Samo otwarcie opakowania nie zawsze odbiera prawo do odstąpienia. Jeśli jednak towar był używany w sposób wykraczający poza konieczne sprawdzenie, sprzedawca może dochodzić odpowiedzialności za zmniejszenie jego wartości.
Kiedy sprzedawca zwraca pieniądze i kto płaci za przesyłkę?
Sprzedawca powinien zwrócić płatności nie później niż w ciągu 14 dni od otrzymania oświadczenia o odstąpieniu. Zwrot obejmuje również koszt najtańszej zwykłej dostawy oferowanej przy zakupie. Jeśli konsument wybrał droższą opcję, sprzedawca nie musi oddawać różnicy między jej ceną a ceną najtańszej standardowej dostawy.
Sprzedawca może wstrzymać wypłatę do chwili otrzymania zwracanego produktu albo dostarczenia dowodu jego odesłania. W praktyce oznacza to, że termin zwrotu pieniędzy nie zawsze prowadzi do natychmiastowego przelewu, jeśli rzecz nadal znajduje się u konsumenta i nie ma potwierdzenia nadania.
Bezpośredni koszt odesłania produktu zasadniczo ponosi konsument, o ile sprzedawca poinformował go o tym przed zawarciem umowy. Jeśli wymaganej informacji zabrakło, koszt może obciążać sprzedawcę. Przed wysyłką warto sprawdzić warunki zwrotu, sposób adresowania paczki i ewentualne instrukcje dotyczące jej przekazania.
Czy można zwrócić towar kupiony w sklepie stacjonarnym?
Przy zakupie pełnowartościowego produktu w zwykłym sklepie stacjonarnym nie ma automatycznego ustawowego prawa do zwrotu tylko dlatego, że klient zmienił zdanie. Sklep może jednak dobrowolnie przyjąć zwrot i określić własne zasady, na przykład termin, wymagany stan produktu czy konieczność okazania dowodu zakupu. Przed podjęciem decyzji warto sprawdzić regulamin lub zapytać sprzedawcę.
Inne zasady mogą dotyczyć umów zawartych poza lokalem przedsiębiorstwa. W określonych sytuacjach, między innymi przy umowie zawartej podczas niezamówionej wizyty przedsiębiorcy w domu lub podczas wycieczki, prawo odstąpienia może przysługiwać przez 30 dni. To szczególne przypadki, dlatego należy sprawdzić, w jakich okolicznościach zawarto konkretną umowę.
Jakie produkty są wyłączone z prawa odstąpienia i czym różni się reklamacja?
Prawo odstąpienia nie obejmuje wszystkich towarów i usług. Wyjątki mogą dotyczyć między innymi produktów szybko psujących się, rzeczy wykonanych według indywidualnego zamówienia oraz biletów lub rezerwacji na konkretny termin. Ograniczenia mogą obejmować także otwarte zapieczętowane nagrania i programy komputerowe.
W przypadku treści cyfrowych znaczenie ma to, czy konsument wyraźnie zgodził się na rozpoczęcie świadczenia przed upływem terminu odstąpienia i został poinformowany, że w związku z tym utraci to prawo. Ocena zależy od okoliczności i rodzaju umowy, dlatego nie należy zakładać, że każdą usługę lub treść można anulować na takich samych zasadach.
Reklamacja to odrębna procedura od odstąpienia od umowy. Dotyczy sytuacji, gdy towar jest niezgodny z umową, a nie wtedy, gdy konsument po prostu zmienił zdanie. Przy reklamacji należy opisać problem i wskazać swoje żądanie, a jej rozpatrywanie odbywa się na zasadach odpowiedzialności sprzedawcy za niezgodność towaru z umową.
Przed rozpoczęciem procedury ustal więc, gdzie i w jaki sposób zawarto umowę, kiedy otrzymano produkt oraz czy powodem działania jest zmiana decyzji, czy wada towaru. Termin 14 dni dotyczy określonych umów konsumenckich, a nie każdego zakupu, zaś wyjątki zależą od rodzaju produktu i okoliczności zawarcia umowy.
Wykorzystane materiały
- https://europa.eu/youreurope/citizens/consumers/shopping/returns/index_pl.htm
- https://europa.eu/youreurope/citizens/consumers/shopping/returns/faq/index_pl.htm
- https://prawakonsumenta.uokik.gov.pl/prawo-odstapienia-od-umowy/skutek/
- https://prawakonsumenta.uokik.gov.pl/prawo-odstapienia-od-umowy/
- https://europa.eu/youreurope/citizens/consumers/shopping/shopping-consumer-rights/index_pl.htm